Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đang được Bộ Tư pháp thẩm định, dự kiến trình Quốc hội xem xét vào tháng 10 sắp tới.
Đáng chú ý, dự thảo đã đưa ra đề xuất trò chơi điện tử (game) được xem là tài sản trí tuệ và có thể dùng để vay vốn ngân hàng.
Theo ông Lã Xuân Thắng, Giám đốc Phát hành Trò chơi Trực tuyến tại VNGGames, về lý đề xuất này là khả thi, vì bản chất game là tài sản của cá nhân/doanh nghiệp và nó là tài sản trí tuệ.
Nhưng để dùng game thế chấp vay vốn ngân hàng sẽ rất phức tạp, vì nó liên quan đến nghiệp vụ định giá của ngân hàng.
Ông Lã Xuân Thắng phân tích, nếu game đã được doanh nghiệp phát hành rồi, thì ngân hàng có thể căn cứ vào dòng tiền để cân nhắc cho vay (đối với một dự án khác chẳng hạn, chứ một game phát hành ra tiền rồi thì doanh nghiệp không có nhu cầu đi vay nữa)
Nếu game chưa phát hành thì phải xem nó có bản quyền không, định giá bản quyền đó như thế nào. Doanh nghiệp cầm bản quyền đó có phải là chủ sở hữu thực sự không (vì nó còn liên quan đến quyền phát hành).
Nên theo quan điểm cá nhân của ông Thắng, ngân hàng có thể cho doanh nghiệp game vay dựa trên đánh giá dòng tiền và các tài sản thông thường.
Còn đối với bản quyền và các quyền khác, thì cần có một nhóm các công ty đánh giá về giá trị sở hữu trí tuệ.
“Nói chung, thế chấp game để vay vốn ngân hàng phù hợp với các công ty lớn, riêng các doanh nghiệp nhỏ hoặc studio sản xuất game, sân chơi không nên thuộc về ngân hàng mà nên thuộc về các quỹ đầu tư, bởi khẩu vị rủi ro của họ cao hơn nhiều”, ông Thắng nói.
Ông Nguyễn Hà Minh Thông, Cố vấn phụ trách truyền thông và quan hệ công chúng của Gosu cũng cho rằng, việc xem game là tài sản trí tuệ và có thể thế chấp vay vốn ngân hàng là khả thi, nhưng cần hiểu đúng bản chất vấn đề.
Theo ông Thông, không phải cứ có một tựa game là ngân hàng có thể nhận làm tài sản thế chấp và cho vay. Cái có thể trở thành tài sản bảo đảm phải là các quyền tài sản gắn với game, chẳng hạn quyền sở hữu trí tuệ, bản quyền, quyền khai thác thương mại và dòng tiền hình thành từ sản phẩm đó.
Điểm khó nhất hiện nay là định giá và xử lý tài sản khi phát sinh nợ xấu. Một game có thể đang tạo ra dòng tiền rất tốt hôm nay, nhưng giá trị có thể giảm nhanh nếu người chơi rời bỏ, nền tảng thay đổi chính sách hoặc game không còn được thị trường đón nhận.
Tuy nhiên, nếu xây dựng được cơ chế định giá, đăng ký quyền sở hữu và kiểm soát dòng tiền đủ chặt thì đây là một hướng rất đáng để thử nghiệm.
Đặc biệt với những game đã có doanh thu ổn định, lượng người dùng lớn, bản quyền rõ ràng và lịch sử dòng tiền đủ dài. Ngân hàng có thể đánh giá dự án game dựa trên cả giá trị tài sản trí tuệ, lẫn khả năng tạo dòng tiền.
Ông Thông cho rằng, Việt Nam nên đi từng bước, có thể bắt đầu bằng cơ chế thí điểm đối với một số doanh nghiệp game có hồ sơ pháp lý và dòng tiền minh bạch, thay vì mở rộng ngay cho toàn thị trường.
Nếu làm được, đây sẽ là một cách rất tốt để giải quyết bài toán thiếu vốn của ngành game và rộng hơn là các ngành công nghiệp văn hóa.
Ông Nguyễn Mạnh Quyết, CEO của iKame Global, một công ty chuyên phát triển game và ứng dụng di động vươn tầm quốc tế với hàng tỷ lượt download, cũng cho biết, tài sản thế chấp ngân hàng là tài sản có giá trị và định giá được.
Ở đây game có giá trị và định giá được khi nó đã tiếp cận thị trường, có doanh thu, có người dùng và kỳ vọng lợi nhuận trong tương lai (thông thường từ 6 tháng hoặc 1 đến 2 năm).
Theo ông Quyết, với những game có thể định giá hoàn toàn có thể thế chấp vay ngân hàng được.
Tuy nhiên, những game mới ở dạng sản phẩm, chưa kinh doanh, chưa có người dùng thì sẽ rất khó, vì tỷ lệ một con game không thành công là rất cao, dù game đó nhìn đẹp, đồ sộ và chơi hay đi chăng nữa.