Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông và Baltic, tên lửa chống hạm Gabriel 5 (hay Gabriel V) của Israel tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những hệ thống vũ khí hải quân hiện đại nhất thế giới.
Với các cuộc thử nghiệm thành công gần đây của Hải quân Israel vào đầu năm 2025 và việc Phần Lan chính thức đưa vào biên chế hoạt động, tên lửa Gabriel 5 không chỉ thể hiện sức mạnh công nghệ của Israel Aerospace Industries (IAI) mà còn mang đến khả năng tấn công chính xác, tầm xa lớn trong điều kiện tác chiến điện tử khốc liệt.
Bài phân tích dưới đây đi sâu về công nghệ và thông số kỹ thuật của hệ thống này, dựa trên các nguồn thông tin Naval News, Militarnyi, The Jerusalem Post và các báo cáo chính thức của Hải quân Israel cùng Phần Lan.
Hải quân Israel thử nghiệm phóng tên lửa chống hạm Gabriel 5. Video: Israel Defense Forces
Tên lửa Gabriel 5 là phiên bản nâng cấp mới nhất trong dòng Gabriel do Israel Aerospace Industries phát triển, thuộc thế hệ tên lửa tấn công mặt biển tiên tiến.
Hệ thống này được thiết kế để đáp ứng nhu cầu tác chiến trong môi trường ven biển phức tạp, nơi có nhiều nhiễu sóng, đảo nhỏ và hệ thống phòng thủ gần bờ dày đặc.
Không giống như một số tên lửa chống hạm khác tập trung chủ yếu vào tốc độ siêu thanh, tên lửa Gabriel 5 ưu tiên sự kết hợp giữa tầm bắn xa, khả năng sống sót cao và độ chính xác vượt trội nhờ hệ thống dẫn đường đa lớp.
Về thông số kỹ thuật cơ bản, tên lửa Gabriel 5 có chiều dài khoảng 5,5 mét và trọng lượng phóng ước tính 1.250 kg. Động cơ turbojet giúp tên lửa Gabriel 5 đạt tốc độ cận âm cao, khoảng Mach 0.8 đến Mach 0.85, cho phép bay ổn định ở độ cao thấp, chỉ khoảng 2,5 mét so với mặt nước – đặc trưng của tên lửa bay sát mặt biển (sea-skimming).
Tầm bắn của tên lửa Gabriel 5 được công bố chính thức vượt quá 200 km, một số nguồn ước tính có thể đạt tới 300-400 km tùy theo cấu hình và điều kiện bay.
Điều này mang lại khả năng tấn công ngoài tầm nhìn trực tiếp (beyond visual range), giúp tàu phóng tên lửa duy trì khoảng cách an toàn với mục tiêu.
Hệ thống dẫn đường của tên lửa Gabriel 5 là điểm nổi bật nhất về công nghệ. Trong giai đoạn hành trình, tên lửa Gabriel 5 sử dụng kết hợp định vị quán tính (INS) và GPS, cho phép lập trình nhiều điểm kiểm soát (waypoints) để bay theo đường cong phức tạp, tránh radar đối phương hoặc tối ưu hóa quỹ đạo.
Khi tiếp cận mục tiêu ở giai đoạn cuối, đầu dò radar chủ động (active radar seeker) với các tính năng chống nhiễu tiên tiến sẽ kích hoạt.
Đầu dò này có khả năng quét rộng, phân biệt mục tiêu tốt ngay cả trong môi trường đông đúc ven biển, hoạt động hiệu quả trong mọi điều kiện thời tiết, cả ngày lẫn đêm.
Nhiều nguồn nhấn mạnh khả năng chống nhiễu (jamming) mạnh mẽ, giúp tên lửa Gabriel 5 khó bị đánh lừa bởi chaff (mồi bẫy radar), decoy (mồi nhử/mồi bẫy) hoặc các biện pháp tác chiến/tranh điện tử
Ngoài ra, một số phân tích cho biết phiên bản nâng cao còn hỗ trợ liên kết dữ liệu hai chiều (two-way data link), cho phép cập nhật mục tiêu thời gian thực từ tàu phóng hoặc máy bay.
Phần đầu đạn của tên lửa Gabriel 5 là loại xuyên phá (penetrating warhead), được thiết kế để xuyên qua lớp giáp bảo vệ của tàu chiến trước khi phát nổ, gây thiệt hại tối đa cho các mục tiêu mặt nước lớn như khinh hạm hoặc khu trục hạm.
Trọng lượng đầu đạn ước tính tương đương khoảng 227 kg (tương tự một số phiên bản Harpoon), ưu tiên sức công phá mạnh thay vì chỉ tập trung vào tầm xa. Điều này phản ánh triết lý thiết kế của Israel: ưu tiên hiệu quả sát thương thực tế trong các cuộc đụng độ thực chiến.
Tên lửa Gabriel 5 còn thể hiện tính linh hoạt cao khi có khả năng tấn công kép: vừa chống hạm vừa tấn công mặt đất (land attack).
Phần Lan, quốc gia sử dụng phiên bản này dưới tên gọi PTO2020, đã tích hợp hệ thống lên tàu lớp Hamina và sắp tới là lớp Pohjanmaa, đồng thời có kế hoạch triển khai trên nền tảng xe cơ giới.
Các cuộc thử nghiệm của Hải quân Israel năm 2022 và đầu năm 2025 đã chứng minh tên lửa Gabriel 5 có thể bắn trúng chính xác mục tiêu mô phỏng tàu địch, ngay cả trong kịch bản phức tạp.
CEO của IAI từng mô tả tên lửa Gabriel 5 là “hệ thống tấn công hải quân tiên tiến nhất thế giới” nhờ khả năng thích ứng với nhiều điều kiện biển và không khí khác nhau.
Từ góc nhìn công nghệ, tên lửa Gabriel 5 đại diện cho sự tiến hóa của dòng Gabriel từ các phiên bản cũ hơn với dẫn đường bán chủ động sang hệ thống chủ động đa phổ, tối ưu hóa cho môi trường littoral (ven biển). Vỏ tên lửa được gia cố cứng để tăng khả năng sống sót trước hệ thống phòng thủ tầm gần (CIWS).
So với một số đối thủ cùng tầm, tên lửa Gabriel 5 nổi bật nhờ đầu dò radar phân giải cao và khả năng chống nhiễu, dù tốc độ chỉ ở mức cận âm thay vì siêu thanh.
Với các thông số kỹ thuật cân bằng giữa tầm xa, độ chính xác và sức mạnh sát thương, kết hợp công nghệ dẫn đường tiên tiến chống lại tác chiến/tranh điện tử hiện đại, tên lửa chống hạm Gabriel 5 đang góp phần nâng cao đáng kể năng lực phòng thủ và tấn công của các lực lượng hải quân sử dụng nó.
Các thử nghiệm thành công gần đây không chỉ khẳng định độ tin cậy mà còn mở ra tiềm năng xuất khẩu và tích hợp trên nhiều nền tảng khác nhau trong tương lai. Hệ thống này một lần nữa chứng tỏ vị thế dẫn đầu của Israel trong lĩnh vực công nghệ tên lửa hải quân.
(Theo Naval News, Militarnyi, The Jerusalem Post…)
Các nhà khoa học Trung Quốc vừa chế tạo pha lê fluorinated borate tạo tia UV sâu 145.2 nm, bước đột phá mở đường cho đồng hồ hạt nhân thorium-229, giúp tàu ngầm và tên lửa định vị chính xác mà không cần GPS.
Tên lửa RBS-15 công nghệ sea-skimming – bay sát mặt nước cực thấp, khiến radar gần như ‘mù lòa’, bắn rồi quên, đang biến Biển Đen thành ‘vùng cấm’ đầy chết chóc với hạm đội Nga.
Ukraine vừa hé lộ tên lửa – drone Areion tấn công tầm xa mới nhất, với tầm bắn 600 km, đầu đạn 120 kg và khả năng phóng linh hoạt từ trailer dân sự, tên lửa Areion hứa hẹn trở thành vũ khí ‘rẻ, nhiều, sát thương’ thay đổi cục diện chiến trường.