9h sáng ngày 23/5, tiếng loa phát thanh bằng tiếng Mông vang lên giữa thôn Bản Phố 2C, xã Bắc Hà, tỉnh Lào Cai. Ông Sùng Seo Gả, trưởng thôn, thông báo bà con tập trung để tổ hỗ trợ lưu động của VNPT Bắc Hà giúp xác thực thuê bao theo quy định mới.
Ở nơi nhiều người dân vẫn sử dụng điện thoại “cục gạch”, không biết chữ và chưa quen với ứng dụng số, việc chuẩn hóa thông tin thuê bao không chỉ là một thủ tục hành chính, mà trở thành hành trình “đi từng bản, đến từng nhà” của những nhân viên viễn thông vùng cao.
Theo danh sách VNPT Bắc Hà gửi xuống thôn, có 53 thuê bao thuộc diện phải xác thực thông tin. Ông Sùng Seo Gả cho biết bản thân ông đã tự xác thực thông qua ứng dụng MyVNPT từ hơn một tháng trước, sau khi nhận được thông báo từ mạng VinaPhone.
Tuy nhiên, phần lớn người dân trong thôn không có smartphone hoặc không biết thao tác công nghệ nên phải nhờ nhân viên hỗ trợ trực tiếp.
Ngay sau buổi thông báo, ông Gả dẫn tổ hỗ trợ lưu động đến nhà ông Sùng Seo Chúng, thuộc đối tượng người già trong thôn, để thực hiện xác thực thuê bao.
Ông Chúng cho biết mình sử dụng SIM VinaPhone trên chiếc điện thoại “cục gạch” để tiện liên lạc khi đi làm nương. Một ngày trước đó, ông được trưởng thôn thông báo phải xác thực thông tin nhưng người già như ông sẽ được nhân viên VNPT đến tận nhà hỗ trợ.
Sáng 23/5, chị Đặng Tú Lệ, nhân viên VNPT Lào Cai, trực tiếp đến thực hiện các bước xác thực cho ông Chúng chỉ trong khoảng 5 phút.
Theo chị Đặng Tú Lệ, thời gian qua, nhân viên VNPT tại xã Bắc Hà đã liên tục xuống các thôn bản để hỗ trợ đồng bào dân tộc xác thực thuê bao.
Những người già, người yếu thế hoặc không có smartphone đều được hỗ trợ tận nhà để đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình xác thực thông tin thuê bao.
Những chuyến đi nhiều lần mới gặp được người dân
Công việc xác thực thuê bao ở vùng cao không đơn giản như tại đô thị. Với địa bàn rộng, dân cư phân tán và điều kiện sinh hoạt đặc thù, nhiều trường hợp nhân viên viễn thông phải đi lại nhiều lần mới có thể hoàn tất xác thực cho người dân.
Chị Đặng Tú Lệ kể lại rằng tại bản Nà Xán, xã Si Ma Cai, nhiều gia đình chỉ có duy nhất một chiếc điện thoại. Ai cần đi làm trước sẽ mang theo điện thoại nên nhân viên VNPT phải đến nhà nhiều lần mới gặp được người ở nhà để tiến hành xác thực.
Không ít trường hợp người dân e ngại bị lừa đảo nên từ chối xác thực thông tin khi nhân viên viễn thông xuống bản hỗ trợ.
Khi đó, nhân viên VNPT phải nhờ trưởng thôn trực tiếp vận động, thậm chí phải ký xác nhận là người của VNPT thì bà con mới đồng ý hợp tác.
Những khó khăn đó phản ánh thực tế khoảng cách số tại các vùng miền núi, nơi việc tiếp cận công nghệ vẫn còn hạn chế.
Ở nhiều bản làng, điện thoại thông minh vẫn chưa phổ biến, trong khi thao tác xác thực lại yêu cầu người dân phải tiếp cận các nền tảng số như MyVNPT hay VNeID.
Ông Đỗ Văn Tám, Giám đốc VNPT Bắc Hà, cho biết đơn vị hiện có 15 nhân viên quản lý địa bàn rộng trên 300 km2, trong đó người Mông chiếm tới 65% dân số.
Ngay sau khi có yêu cầu xác thực thông tin thuê bao, từ ngày 15/4, VNPT Bắc Hà đã làm việc với cấp ủy, chính quyền địa phương cùng các tổ dân phố, thôn bản để triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.
Giai đoạn đầu, đơn vị dồn toàn bộ nhân lực thành lập các tổ hỗ trợ lưu động tại trung tâm xã, đồng thời xây dựng chương trình truyền thông bằng tiếng Mông phát qua loa di động.
Các xã cũng hỗ trợ phát lại chương trình qua hệ thống loa đến tận thôn bản, đồng thời gửi nội dung cho trưởng thôn và bí thư chi bộ qua Zalo để thông báo rộng rãi tới người dân.
Theo ông Tám, ứng dụng MyVNPT hiện hỗ trợ cập nhật thông tin khá thuận tiện, thời gian thao tác chỉ khoảng 2 phút nên không xảy ra tình trạng ùn tắc tại các điểm hỗ trợ.
Tuy nhiên, thực tế triển khai tại vùng cao vẫn phát sinh nhiều tình huống phức tạp. Có trường hợp căn cước công dân của người dân đã hết hạn hoặc chưa định danh điện tử mức độ 2.
Khi đó, VNPT Bắc Hà phải phối hợp với công an xã để cấp lại căn cước và hỗ trợ định danh điện tử cho người dân trước khi thực hiện xác thực thuê bao.
Làm việc ban đêm để “đuổi theo” giờ đi nương
Một trong những khó khăn lớn nhất mà VNPT Bắc Hà gặp phải là thời điểm triển khai xác thực trùng với mùa làm nương của đồng bào dân tộc. Ban ngày, phần lớn người dân đều lên nương rẫy nên việc tổ chức hỗ trợ trong giờ hành chính gần như không hiệu quả.
“Do đặc thù vùng cao bà con phải đi làm nương nên việc triển khai tổ hỗ trợ lưu động vào giờ hành chính thì hiệu quả không cao.
Vì vậy, nhân viên chúng tôi phải bố trí xuống thôn bản vào buổi tối từ 7h đến 21h, lúc đó mới gặp được bà con đi làm nương về để hỗ trợ xác thực thuê bao”, ông Đỗ Văn Tám chia sẻ.
Thực tế triển khai tại vùng cao vẫn phát sinh nhiều tình huống phức tạp. Có trường hợp căn cước công dân của người dân đã hết hạn hoặc chưa định danh điện tử mức độ 2. Khi đó, VNPT Bắc Hà phải phối hợp với công an xã để cấp lại căn cước và hỗ trợ định danh điện tử cho người dân trước khi thực hiện xác thực thuê bao.
Những chuyến đi ban đêm ấy cũng đầy vất vả. Có những thôn bản cách trung tâm tới 50km, nhân viên phải mất gần 3 tiếng cho cả quãng đường đi và về.
Đường đèo núi hiểm trở, trời tối và điều kiện thời tiết thất thường khiến việc di chuyển trở nên khó khăn hơn rất nhiều.
Dù vậy, các tổ hỗ trợ lưu động vẫn kiên trì bám địa bàn với mục tiêu hoàn thành việc xác thực thuê bao trước ngày 15/6.
Tuy nhiên, ông Tám cũng thừa nhận với đặc thù địa bàn trải rộng và dân cư phân tán, việc cập nhật đầy đủ toàn bộ thuê bao đúng thời hạn là áp lực rất lớn và có thể cần thêm thời gian.
Theo bà Đậu Ái Loan, Phó Giám đốc VNPT Lào Cai, đến nay, đơn vị đang triển khai quyết liệt công tác xác thực và chuẩn hóa thông tin thuê bao trên toàn tỉnh.
VNPT Lào Cai đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc đồng bộ nhiều giải pháp như rà soát dữ liệu thuê bao, giao nhiệm vụ cụ thể tới từng cá nhân phụ trách địa bàn, đẩy mạnh truyền thông và phối hợp chặt chẽ với UBND các xã, phường cùng lực lượng công an.
Ngoài việc hỗ trợ tại các điểm giao dịch, VNPT Lào Cai còn triển khai các tổ hỗ trợ lưu động tới tận vùng sâu, vùng xa, khu vực đông dân cư để trực tiếp làm việc với từng thôn bản.
Mục tiêu là tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân trong quá trình chuẩn hóa thông tin thuê bao.
Tính đến hết ngày 20/5/2026, toàn tỉnh Lào Cai đã chuẩn hóa được gần 60% kế hoạch đề ra.
Không chỉ cập nhật giấy tờ, mà là xác thực chính chủ tuyệt đối
Theo bà Đậu Ái Loan, việc chuẩn hóa theo Thông tư 08 không chỉ dừng ở cập nhật giấy tờ tùy thân mà còn yêu cầu đảm bảo thông tin thuê bao chính chủ, chính xác tuyệt đối thông qua xác thực khuôn mặt, đối chiếu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và xác thực trên các nền tảng số như VNeID.
Chính yêu cầu xác thực nhiều lớp này khiến quá trình triển khai tại địa bàn miền núi càng trở nên khó khăn hơn. Nhiều người dân chưa quen sử dụng ứng dụng MyVNPT hoặc VNeID.
Trong khi đó, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo chưa có điện thoại thông minh còn khá cao, khiến lực lượng hỗ trợ phải trực tiếp hướng dẫn từng bước thao tác cho người dân.
“Điều này khiến thời gian thực hiện kéo dài hơn và đòi hỏi lực lượng hỗ trợ phải chủ động, kiên trì hướng dẫn để đảm bảo hoàn thành đúng quy định và tạo thuận lợi tối đa cho khách hàng”, bà Loan cho biết.
Theo lãnh đạo VNPT Lào Cai, với đặc thù tỉnh miền núi có địa bàn rộng và chia cắt, khó khăn lớn nhất là tiếp cận người dân ở vùng sâu, vùng xa như Si Ma Cai, Y Tý, Trạm Tấu hay Mù Cang Chải.
Nhiều thôn bản cách xa trung tâm, giao thông đi lại khó khăn khiến cán bộ, nhân viên mất rất nhiều thời gian di chuyển để trực tiếp hỗ trợ người dân.
Nhiều người dân chưa quen sử dụng ứng dụng MyVNPT hoặc VNeID. Trong khi đó, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo chưa có điện thoại thông minh còn khá cao, khiến lực lượng hỗ trợ phải trực tiếp hướng dẫn từng bước thao tác cho người dân.
Bên cạnh đó, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao và trình độ tiếp cận công nghệ chưa đồng đều cũng làm công tác tuyên truyền gặp nhiều trở ngại.
Vì vậy, ngoài việc đảm bảo tiến độ theo quy định, VNPT Lào Cai yêu cầu cán bộ, nhân viên phải kiên trì “đi từng bản, đến từng hộ”, trực tiếp hướng dẫn thao tác để người dân hoàn thành chuẩn hóa thông tin thuê bao một cách thuận lợi và chính xác nhất.
Cần thêm truyền thông bằng tiếng dân tộc
Hiện nay, VNPT Lào Cai đang tập trung tối đa nguồn lực để đẩy nhanh tiến độ chuẩn hóa thông tin thuê bao. Chỉ tiêu đã được giao cụ thể tới từng đơn vị và từng nhân viên địa bàn.
Đồng thời, lực lượng hỗ trợ trực tiếp tại các điểm giao dịch và các điểm chạm khách hàng cũng được tăng cường để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân.
Tuy nhiên, với số lượng thuê bao cần chuẩn hóa còn lớn, trong khi địa bàn miền núi rộng và nhiều khu vực đi lại khó khăn, áp lực hoàn thành 100% trước ngày 15/6 là rất lớn.
Để tháo gỡ khó khăn, VNPT Lào Cai đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như làm việc ngoài giờ, tổ chức các tổ hỗ trợ lưu động tới tận thôn bản, phối hợp với chính quyền địa phương trong công tác tuyên truyền lưu động và phát loa bằng tiếng dân tộc Mông, Tày.
Theo bà Đậu Ái Loan, từ thực tế triển khai tại miền núi và vùng cao, cần tăng cường truyền thông phù hợp hơn với đặc thù địa phương, đặc biệt là nội dung tuyên truyền bằng tiếng dân tộc trên các kênh chính thống để người dân dễ tiếp cận và hiểu rõ các quy định liên quan đến chuẩn hóa, xác thực thông tin thuê bao.
Bên cạnh đó, việc đa dạng hóa hình thức truyền thông thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, tổ công nghệ số cộng đồng, chính quyền địa phương và các lực lượng cơ sở cũng rất cần thiết để phối hợp cùng nhà mạng nâng cao hiệu quả tuyên truyền tại vùng sâu, vùng xa.
Điều này không chỉ giúp người dân chủ động phối hợp thực hiện mà còn góp phần giảm áp lực cho lực lượng trực tiếp triển khai tại địa bàn.