Ngày 4/7, Trường Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông (ICTU) thuộc Đại học Thái Nguyên tổ chức Lễ công bố Hệ sinh thái hợp tác Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp phục vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển văn hóa trong môi trường giáo dục đại học.
Sự kiện này là bước triển khai mạnh mẽ các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, trong đó có Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hoá Việt Nam.
Theo đại diện ICTU, thay vì chỉ dừng ở các bản ghi nhớ hợp tác hay chương trình thực tập ngắn hạn, nhà trường lựa chọn xây dựng một hệ sinh thái vận hành thường xuyên, nơi cơ quan quản lý, doanh nghiệp, giảng viên, nhà khoa học và sinh viên cùng tham gia đào tạo, nghiên cứu, phát triển sản phẩm và chuyển giao công nghệ.
Đưa doanh nghiệp vào trường, đưa bài toán thực tiễn vào giảng đường
Mở đầu bài phát biểu tại sự kiện này, PGS.TS Phùng Trung Nghĩa, Hiệu trưởng ICTU đặt ra một vấn đề Thái Nguyên đang chuyển mình mạnh mẽ, trở thành điểm đến của nhiều tập đoàn và doanh nghiệp lớn, mở ra những cơ hội phát triển cho địa phương và khu vực.
Nhưng làm thế nào để những cơ hội phát triển ấy không chỉ dừng lại ở những con số ấn tượng về thu hút đầu tư, mà thực sự trở thành cơ hội học tập, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp cho từng sinh viên ngay từ khi các em còn ngồi trên giảng đường?
Trả lời cho vấn đề trên, ICTU quyết định không chờ mà đã hành động.
“Nếu sinh viên khó đến gần doanh nghiệp, thì hãy đưa doanh nghiệp đến gần sinh viên. Nếu khoảng cách giữa giảng đường và thực tiễn là một rào cản, thì hãy tạo nên một môi trường mà khoảng cách ấy không còn ý nghĩa. Nếu bài toán thực tiễn chưa vào được giảng đường, thì hãy đưa chính những bài toán ấy vào từng giờ học, từng phòng thí nghiệm, từng dự án nghiên cứu. Đó là lý do Hệ sinh thái hợp tác Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp của ICTU được hình thành”, Hiệu trưởng Trường ICTU chia sẻ.
Ông Phùng Trung Nghĩa khẳng định ý tưởng này không phải mới xuất hiện ngày hôm nay. Đó là kết quả của nhiều năm ICTU từng bước tích lũy năng lực, xây dựng quan hệ hợp tác, chuẩn bị đội ngũ, cơ sở vật chất và các điều kiện cần thiết.
Đến hôm nay, khi chủ trương lớn của Đảng gặp quyết tâm của Nhà trường và sự đồng hành ngày càng mạnh mẽ của cộng đồng doanh nghiệp, ông tin rằng đây chính là thời điểm chín muồi để biến khát vọng ấy thành hiện thực.
“Có người hỏi tôi liệu đây có phải là một mô hình mới, tôi nghĩ rằng, điều mới không nằm ở việc nói về hợp tác. Chúng ta đã nói về hợp tác giữa Nhà nước, Nhà trường và Doanh nghiệp từ nhiều năm nay. Điều quan trọng hôm nay là quyết tâm biến chủ trương ấy thành những không gian thật, những chương trình thật, những dự án thật và những kết quả thật. Giá trị của một nghị quyết được khẳng định mạnh mẽ nhất khi hiện diện trong từng lớp học, từng phòng nghiên cứu, từng sản phẩm công nghệ và trong sự trưởng thành của mỗi sinh viên. Đó cũng là cách mà ICTU mong muốn góp phần cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, giáo dục và phát triển văn hóa”, ông Phùng Trung Nghĩa nói.
Điểm nổi bật của mô hình là chuyển từ tư duy “ký kết hợp tác” sang “cùng vận hành”. Trong đó, Nhà nước giữ vai trò định hướng và kết nối chính sách; nhà trường tổ chức đào tạo, nghiên cứu; còn doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào quá trình đào tạo, nghiên cứu, phát triển sản phẩm, tuyển dụng và chuyển giao công nghệ.
Một trong những hạng mục trọng tâm là Không gian hợp tác doanh nghiệp rộng gần 2.500 m² ngay trong khuôn viên trường. Tại đây, doanh nghiệp có thể đặt văn phòng nghiên cứu và phát triển (R&D), tổ chức đào tạo, thực tập, tuyển dụng cũng như phối hợp nghiên cứu với giảng viên và sinh viên.
Đến nay, khoảng 80% diện tích không gian này đã được các doanh nghiệp đăng ký sử dụng. Nhiều chương trình hợp tác về đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển sản phẩm đã được triển khai ngay trong trường.
Hệ sinh thái hiện có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp trong các lĩnh vực công nghệ số, sản xuất công nghệ cao, tài chính số và công nghiệp văn hóa như Samsung Việt Nam, Viettel Software, VinFast, Foxconn, MISA cùng nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Theo ICTU, cách làm này giúp các bài toán thực tiễn của doanh nghiệp được đưa vào môi trường đại học, trong khi các ý tưởng nghiên cứu và nguồn nhân lực của nhà trường có cơ hội chuyển hóa thành sản phẩm, dịch vụ và giải pháp công nghệ phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.
Phát biểu tại sự kiện này, ông Nguyễn Huy Dũng, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, nguyên Chủ tịch tỉnh Thái Nguyên nhấn mạnh hiệu quả mô hình hợp tác “3 nhà”: Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp, nhưng bổ sung thêm mô hình “3 nhà + 1”.
Theo ông Nguyễn Huy Dũng, yếu tố “+1” ở đây chính là yếu tố quốc tế bởi chúng ta cần xem bạn bè quốc tế làm gì, nước nào làm tốt và chọn đối tác chiến lược quốc tế trong các lĩnh vực hợp tác.
“Chúng ta phải thẳng thắn thừa nhận rằng khoa học cơ bản, khoa học công nghệ cũng như khoa học ứng dụng của chúng ta còn phải nỗ lực rất nhiều mới đuổi kịp mặt bằng chung của thời đại. Vì vậy, yếu tố hợp tác quốc tế là hết sức quan trọng. Tương lai của một quốc gia bắt đầu từ các trường học. Tương lai của đại học Thái Nguyên, của Việt Nam cũng sẽ bắt đầu từ chính những trường học của chúng ta”, ông Nguyễn Huy Dũng nói.
Sinh viên tiếp cận doanh nghiệp ngay từ năm đầu
Không chỉ hướng tới nghiên cứu khoa học, hệ sinh thái hợp tác còn được kỳ vọng đổi mới phương thức đào tạo theo hướng gắn với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động.
Thay vì chỉ tiếp xúc doanh nghiệp ở giai đoạn thực tập hoặc tuyển dụng, sinh viên được tham gia các dự án thực tế, tiếp cận công nghệ mới và môi trường làm việc ngay trong quá trình học.
ICTU cho biết nhiều chương trình hợp tác đào tạo đã được triển khai với các doanh nghiệp lớn. Samsung Innovation Campus đã đào tạo 394 sinh viên về trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT) và công nghệ bán dẫn.
Foxconn phối hợp đào tạo, thực tập và tuyển chọn khoảng 200 sinh viên theo định hướng cán bộ nguồn. Viettel Software triển khai chương trình thực tập và dự án doanh nghiệp cho khoảng 200 sinh viên, trong đó 32 sinh viên đang trực tiếp tham gia các dự án phát triển phần mềm thực tế.
Nhà trường cũng hợp tác với VinFast, Luxshare ICT, CodeGym cùng mạng lưới hơn 340 doanh nghiệp trong hoạt động xây dựng chương trình đào tạo, hướng dẫn thực tập, nghiên cứu ứng dụng và tuyển dụng.
Bên cạnh đó, nhiều sản phẩm khoa học công nghệ do giảng viên và sinh viên phát triển đã được đưa vào ứng dụng như hệ thống đào tạo thông minh iBLS, nền tảng Intelligent Business Network (IBN), chatbot AI ICTUBot, hệ thống thực tế ảo E-Car Factory, nền tảng Hub Dova Art hay mô hình “e-Partner” hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số.
Phát biểu về mô hình hợp tác ba nhà, Thượng tá Bùi Trình, Giám đốc Viettel Software, cho rằng mô hình này đã giúp sinh viên tiếp cận công nghệ và môi trường làm việc của doanh nghiệp từ sớm.
Sinh viên không chỉ được đào tạo mà còn được hướng dẫn bởi các chuyên gia công nghệ trong doanh nghiệp.
Viettel cũng đã thành lập phòng lab ngay trong nhà trường để giúp các bạn sinh viên học tập thực hành. Nhiều sinh viên sau quá trình thực tập đã được nhận vào Viettel.