Đế chế trí tuệ nhân tạo mới của tỷ phú Elon Musk đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng nhân sự nghiêm trọng. Theo báo cáo từ The Information, công ty vừa được đổi tên thành SpaceXAI đã mất hơn 50 kỹ sư và nhà nghiên cứu kể từ tháng 2, bao gồm nhiều nhân sự cấp cao phụ trách các mảng cốt lõi như mô hình lập trình, world models và hệ thống giọng nói Grok.
Làn sóng rời bỏ này diễn ra chỉ vài tháng sau khi Elon Musk tiến hành hợp nhất hai công ty do ông sở hữu là SpaceX và xAI. Đầu tháng này, Musk chính thức đổi tên thực thể mới thành SpaceXAI với tham vọng tạo ra một “siêu công ty” kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo, hạ tầng không gian và robot tự hành.
Tuy nhiên, thay vì tạo ra cú hích tăng trưởng, thương vụ sáp nhập dường như đang khiến nội bộ công ty rơi vào tình trạng bất ổn. Những người rời đi không chỉ là nhân viên thông thường mà còn là các chuyên gia có vai trò quan trọng trong việc phát triển mô hình AI thế hệ mới.
“Chảy máu chất xám” tại xAI
Trong bối cảnh thị trường AI đang bước vào cuộc chiến nhân tài khốc liệt chưa từng có, các đối thủ đã nhanh chóng tận dụng cơ hội để chiêu mộ nhân sự từ SpaceXAI.
Theo báo cáo, ít nhất 11 cựu nhân viên xAI đã gia nhập Meta kể từ tháng 2. Trong khi đó, ít nhất 7 người khác chuyển sang Thinking Machines Lab – startup AI mới do Mira Murati, cựu Giám đốc Công nghệ của OpenAI, sáng lập.
Trước đó, theo TechCrunch, 11 trường hợp rời khỏi xAI ngay sau khi thương vụ sáp nhập được công bố, trong đó có hai đồng sáng lập công ty.
Đáng chú ý, nhóm “pre-training”, bộ phận chịu trách nhiệm huấn luyện nền tảng cho các mô hình AI mới, đang bị suy yếu nghiêm trọng. Sau sự ra đi của trưởng nhóm Juntang Zhuang, đội ngũ này hiện chỉ còn lại vài người.
Đây được xem là tín hiệu đáng lo ngại bởi pre-training là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong quá trình xây dựng mô hình AI quy mô lớn. Nếu thiếu đội ngũ đủ mạnh ở giai đoạn này, khả năng cạnh tranh của SpaceXAI trước các đối thủ như OpenAI, Anthropic hay Meta sẽ bị ảnh hưởng đáng kể.
Văn hóa làm việc cực đoan tiếp tục gây tranh cãi
Một trong những nguyên nhân lớn dẫn tới làn sóng nghỉ việc được cho là xuất phát từ phong cách quản trị quen thuộc của Elon Musk: áp lực cao, thời hạn ngắn và văn hóa làm việc khắc nghiệt.
Theo các nguồn tin được The Information dẫn lại, Musk liên tục đưa ra những mốc thời gian bị đánh giá là “phi thực tế” cho quá trình huấn luyện mô hình AI. Điều này buộc các nhóm kỹ thuật phải cắt giảm nhiều công đoạn quan trọng trong quá trình phát triển Grok, chatbot AI mà Musk kỳ vọng sẽ cạnh tranh trực tiếp với ChatGPT.
Những lời phàn nàn về môi trường làm việc căng thẳng thực tế không phải điều mới trong hệ sinh thái doanh nghiệp của Musk. Nhân viên tại Tesla, SpaceX hay trước đây là X (Twitter) đều từng phản ánh về cường độ làm việc kéo dài, áp lực liên tục và yêu cầu hiệu suất cực cao từ vị tỷ phú này.
Với lĩnh vực AI, nơi nhân tài có rất nhiều lựa chọn hấp dẫn, việc duy trì mô hình quản trị “đốt sức” như vậy đang trở thành rủi ro lớn. Các công ty đối thủ không chỉ trả lương cao mà còn đưa ra môi trường nghiên cứu ổn định hơn, cho phép kỹ sư tập trung phát triển công nghệ dài hạn thay vì chạy theo những cột mốc gấp gáp.
IPO tỷ USD có thể khiến nhân viên chọn rời đi
Ngoài áp lực công việc, yếu tố tài chính cũng được cho là nguyên nhân khiến nhiều nhân viên quyết định ra đi vào thời điểm này.
SpaceX từ lâu đã thường xuyên tổ chức các đợt chào mua cổ phần nội bộ, cho phép nhân viên bán cổ phiếu đã được trao thưởng cho nhà đầu tư tư nhân. Điều này giúp nhiều người có cơ hội hiện thực hóa tài sản cá nhân mà không cần chờ công ty niêm yết.
Bên cạnh đó, kỳ vọng về một đợt IPO “bom tấn” trong tương lai của SpaceXAI cũng khiến không ít nhân viên cảm thấy họ đã “nhìn thấy ánh sáng cuối đường hầm” về mặt tài chính. Khi tài sản cổ phần có khả năng sớm chuyển thành tiền mặt, động lực tiếp tục làm việc trong môi trường áp lực cao sẽ giảm đi đáng kể.
Nhiều chuyên gia cho rằng đây là bài toán khó với Elon Musk. Trong giai đoạn đầu xây dựng công ty, các nhân viên sẵn sàng chấp nhận áp lực để đổi lấy cơ hội sở hữu cổ phần giá trị lớn. Nhưng khi triển vọng tài chính đã tương đối rõ ràng, họ có xu hướng ưu tiên môi trường làm việc bền vững hơn và các dự án AI tiên tiến hơn.
Việc mất hàng loạt nhân sự cấp cao vào thời điểm cuộc đua AI toàn cầu đang nóng lên có thể ảnh hưởng trực tiếp tới tham vọng của Elon Musk trong việc xây dựng mô hình AI hàng đầu thế giới.
Trong khi OpenAI, Meta, Anthropic hay Google liên tục tăng tốc đầu tư hàng chục tỷ USD cho AI, SpaceXAI giờ đây phải đối mặt với câu hỏi lớn: liệu công ty có còn đủ năng lực kỹ thuật và nhân sự để duy trì vị thế cạnh tranh hay không.
(Theo TechCrunch, Mashable)
