Hình ảnh do các đơn vị tác chiến không người lái của Ukraine ghi nhận cho thấy quân đội Nga đang thử nghiệm chuyển đổi UAV Molniya, vốn được biết đến là dòng UAV cảm tử cánh cố định giá rẻ, sang nhiệm vụ tiếp vận hậu cần, đưa vũ khí và nhu yếu phẩm vượt qua các vùng tử địa tiền tiêu.
Những hình ảnh và video gần đây do các đơn vị hệ thống không người lái của Ukraine công bố đang hé lộ một sự thay đổi đáng chú ý trong cách Nga sử dụng UAV Molniya.
Thay vì mang đầu đạn lao vào mục tiêu như vai trò cảm tử vốn có, một số chiếc UAV Molniya được ghi nhận mang theo súng trường và các gói hàng tiếp tế để giao tới vị trí tiền tuyến.
Dù đây mới chỉ là dấu hiệu thử nghiệm chứ chưa phải triển khai quy mô lớn, hiện tượng này cho thấy nỗ lực tìm kiếm giải pháp hậu cần chặng cuối, khi các tuyến đường mặt đất ngày càng nguy hiểm dưới sự tấn công của UAV và pháo binh đối phương.
UAV Molniya là dòng máy bay không người lái cánh cố định thiết kế đơn giản, ưu tiên giá thành thấp và khả năng sản xuất hàng loạt.
Khung thân UAV Molniya sử dụng vật liệu phổ thông như gỗ, nhựa và nhôm, kết hợp nhiều linh kiện điện tử, động cơ và hệ thống quang học lấy từ thị trường dân sự. Cách tiếp cận này giúp quá trình lắp ráp có thể phân tán và mở rộng nhanh chóng.
Tầm hoạt động thông thường của UAV Molniya được đánh giá khoảng vài chục kilomet, đủ để thực hiện nhiệm vụ tấn công hoặc trinh sát ở độ sâu nhất định phía sau đường tiếp xúc.
Khả năng mang tải trọng khá đáng kể so với kích thước cho phép UAV Molniya chuyển từ vai trò mang thuốc nổ sang mang hàng hóa nhỏ hoặc vũ khí cá nhân.
Điểm linh hoạt nhất của UAV Molniya nằm ở khả năng biến đổi cấu hình. Ngoài phiên bản tấn công tiêu chuẩn, các biến thể đã được phát triển cho trinh sát, hoạt động ban đêm, chống gây nhiễu và thậm chí mang theo các UAV nhỏ hơn như FPV để thả ở khoảng cách xa hơn.
Một số phiên bản sử dụng liên kết cáp quang nhằm giảm ảnh hưởng của tác chiến điện tử, dù phải đánh đổi bằng trọng lượng dây dẫn ảnh hưởng tới tầm bay và tải trọng.
Khi được dùng cho hậu cần, UAV Molniya trở thành phương tiện một chiều: bay tới vị trí giao hàng rồi không nhất thiết phải quay về, phù hợp với triết lý UAV tiêu hao giá rẻ.
Ưu điểm rõ rệt của việc thử nghiệm UAV Molniya cho nhiệm vụ vận chuyển là giảm rủi ro cho binh sĩ và phương tiện mặt đất trong khu vực nguy hiểm.
UAV Molniya có thể bay thẳng qua vùng bị đe dọa để đưa những kiện hàng nhỏ tới vị trí tiền tiêu khó tiếp cận, duy trì khả năng chiến đấu tối thiểu cho các nhóm bị cô lập.
Giá thành thấp và thiết kế đơn giản cho phép chấp nhận tổn thất cao mà không ảnh hưởng lớn tới ngân sách.
Tuy nhiên, nhược điểm cũng rất rõ. Tải trọng hạn chế khiến mỗi chuyến chỉ mang được lượng hàng nhỏ, không thể thay thế hoàn toàn chuỗi hậu cần truyền thống.
Vì là nền tảng một chiều trong hầu hết trường hợp, chi phí thực tế cho mỗi lần giao hàng vẫn bao gồm việc mất đi cả UAV.
Khả năng bị phát hiện và đánh chặn cao, đặc biệt khi đường bay có thể bị theo dõi để xác định vị trí lực lượng nhận hàng.
Độ tin cậy của thiết kế dân sự hóa trong điều kiện thời tiết xấu hoặc môi trường tác chiến điện tử mạnh cũng là thách thức.
So với các đối thủ cùng phân khúc, UAV Molniya đại diện cho xu hướng UAV đa năng giá rẻ ngày càng phổ biến trên chiến trường Ukraine.
Trong khi các hệ thống hậu cần UAV chuyên dụng của phương Tây thường đắt đỏ hơn, tập trung vào khả năng quay về và tải trọng lớn hơn, UAV Molniya tận dụng chính nền tảng cảm tử sẵn có để thử nghiệm vai trò mới.
Ukraine cũng phát triển nhiều giải pháp UAV vận chuyển và tiếp tế riêng, nhưng cách Nga biến một UAV tấn công phổ biến thành công cụ logistics phản ánh sự linh hoạt trong điều kiện bị áp lực về đường tiếp tế.
Về bản chất, UAV Molniya không vượt trội về công nghệ cao cấp mà thắng ở tính sẵn có, giá rẻ và khả năng thích nghi nhanh với nhu cầu thực tế.
Việc thử nghiệm UAV Molniya cho nhiệm vụ người đưa thư bay, cho thấy hậu cần chiến trường đang trở thành mắt xích then chốt không kém các cuộc tấn công trực diện.
Nếu mô hình này được hoàn thiện và mở rộng, các khu vực phía sau tiền tuyến sẽ phải đối mặt với nguy cơ bị UAV tiếp cận thường xuyên hơn, không chỉ để tấn công mà còn để duy trì sức chiến đấu của đối phương.
Trong một cuộc chiến mà khả năng duy trì lực lượng quyết định kết cục, những chiếc UAV đơn giản nhưng đa dụng như UAV Molniya đang âm thầm tạo ra áp lực mới lên toàn bộ hệ thống phòng thủ và hậu cần.
(Theo militarnyi.com, united24media.com, en.defence-ua.com)
Ukraine thử nghiệm nền tảng SPECTR AI do Trung tâm A1 phát triển, học sâu kho dữ liệu thực chiến để ‘đọc vị’ đường đi nước bước quân Nga, hỗ trợ ra quyết định chỉ huy siêu tốc.
UAC bàn giao lô Su-57 nâng cấp phần mềm cho Không quân Nga, giúp tối ưu thuật toán tác chiến, nâng cao khả năng tàng hình và tích hợp tên lửa tàng hình Kh-69 cực nguy hiểm.
Ukraine bất ngờ giải phóng một vùng lãnh thổ thuộc Donetsk nhờ Chiến dịch Vivaldi, kích hoạt ‘lá chắn drone’ chế áp 20.000 UAV Nga và tung đòn kết liễu bằng sát thủ giấu mặt RAM-2X.
Nga hoàn tất thử nghiệm hệ thống Spider dùng mạng nơ-ron phân tích âm thanh thu từ cảm biến thả trên không trung để ‘săn’ UAV cảm tử tầm thấp mà radar không thể phát hiện.
Bayraktar TB3 vừa lập kỳ tích lịch sử, cất cánh từ tàu TCG Anadolu thả phao sonar và dùng AI xử lý dữ liệu thủy âm thời gian thực, mở ra kỷ nguyên săn ngầm bằng UAV cất, hạ cánh đường băng ngắn.