Theo thông tin từ cơ quan giám định và an ninh nội địa Ukraine, dòng máy tính mini Nvidia Jetson Orin xuất hiện trong các thiết bị bay không người lái (UAV) của quân đội Nga.
Các hệ thống điều khiển này bị hư hại nhưng vẫn nhận diện được linh kiện máy tính Jetson.
Lực lượng phòng không Ukraine cho biết một chiếc UAV trang bị hệ thống này đã khiến ba người thiệt mạng trong cuộc tập kích vào thành phố Zaporizhzhia ở đông nam Ukraine hôm 6/7.
Vũ khí này đánh dấu bước tiến mới trong việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào thực chiến. Trước đây, các UAV dẫn đường bằng AI thường áp dụng cơ chế “human in the loop” (con người can thiệp vào quy trình), tức phi công trực tiếp phải xác nhận mục tiêu và AI chỉ kích hoạt trong vài trăm mét cuối nhằm kháng nhiễu sóng vô tuyến.
Tuy nhiên, kết quả phân tích chip từ các đợt thử nghiệm của Nga giai đoạn tháng 5-7 cho thấy quyền quyết định tấn công được giao hoàn toàn cho máy tính Jetson Orin tự xử lý.
Hội Chữ thập đỏ cùng nhiều tổ chức nhân quyền từng lên tiếng phản đối việc để hệ thống máy tính tự động tìm kiếm và khai hỏa mục tiêu.
Giới chức Ukraine cho biết thêm, máy tính Jetson đã được huấn luyện dữ liệu để nhận dạng nhiều mục tiêu, trong đó có các trạm xăng – điểm nóng bị nhắm tới thời gian gần đây. Chiếc UAV trong vụ tấn công ngày 6/7 cũng hướng về một trạm nhiên liệu.
Ngoài ra, Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine tháng này phát hiện máy tính Nvidia Jetson trên mẫu tên lửa mới S-71M Monochrome mà Nga đang thử nghiệm.
Phản hồi về vụ việc, đại diện Nvidia khẳng định Jetson Orin là “sản phẩm thương mại phổ thông dành cho sinh viên, nhà phát triển và công ty khởi nghiệp ứng dụng trong nhiều lĩnh vực có ích”, hoàn toàn không được thiết kế cho mục đích quân sự.
Chính phủ Mỹ hiện áp lệnh hạn chế xuất khẩu các mặt hàng công nghệ dùng cho quân sự sang Nga.
Nvidia cho biết hãng không kinh doanh dòng máy tính Jetson tại thị trường Nga, song sản phẩm này được mua bán phổ biến trên thị trường thứ cấp và hãng không thể truy vết các giao dịch này.
Bảng mạch gắn chip Nvidia được ghi nhãn “Made in China” (sản xuất tại Trung Quốc). Hiện chưa rõ cách quân đội Nga tiếp cận và sở hữu các thiết bị này.
Nvidia mô tả dòng Jetson là “các máy tính AI nhúng mạnh nhất thế giới”, vận hành ứng dụng dựa trên khối lượng dữ liệu đào tạo lớn thay vì lập trình thủ công từng lệnh. Hãng từng dẫn ví dụ nhà sản xuất Musashi của Nhật Bản dùng Jetson để phát hiện lỗi hàn trên hộp số ô tô nhằm thay thế công nhân kiểm định thủ công.
(Theo NYT)
