Thông tin được Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Bùi Hoàng Phương chia sẻ tại hội nghị tập huấn xây dựng kế hoạch và dự toán ngân sách khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số dành cho các địa phương khu vực phía Nam, diễn ra ngày 28/7.
Theo Thứ trưởng, khi dữ liệu được số hóa và tập trung trên một nền tảng thống nhất, cơ quan quản lý có thể theo dõi trực tuyến việc phân bổ ngân sách của từng địa phương, từng cơ quan, thậm chí đến từng đơn vị cấp xã, biết rõ một đơn vị được bố trí bao nhiêu kinh phí, tiến độ giải ngân ra sao và nguồn vốn đang phục vụ nhiệm vụ nào.
Hiện Bộ đang hoàn thiện nền tảng tiếp nhận dữ liệu từ các địa phương. Sau khi vận hành, Sở Khoa học và Công nghệ các tỉnh, thành sẽ được phân quyền theo dõi tình hình phân bổ, giải ngân trên địa bàn, đồng thời kiểm tra, đối chiếu và phản hồi khi phát hiện số liệu chưa chính xác.
Toàn bộ dữ liệu sẽ tập trung tại Trung ương nhưng vẫn phân quyền xử lý cho từng bộ, ngành, địa phương, phục vụ giám sát tiến độ và tổng hợp báo cáo theo thời gian thực.
Thứ trưởng cũng lưu ý việc sử dụng ngân sách phải đúng mục đích: kinh phí mua máy tính phục vụ chuyển đổi số, cải cách hành chính hay dịch vụ công mới được tính là chi cho chuyển đổi số; nếu chỉ phục vụ công việc hành chính thông thường thì không thuộc nhóm chi này.
“Khi cơ quan thanh tra, kiểm tra hoặc kiểm toán làm việc, đơn vị sử dụng ngân sách phải chứng minh được cơ sở để xác định khoản chi đó phục vụ chuyển đổi số”, Thứ trưởng nhấn mạnh.
Lãnh đạo Bộ KH&CN nhận định, sau gần 5 năm triển khai, chuyển đổi số quốc gia đã có những thay đổi căn bản về tư duy và chiến lược, trở thành một trong những động lực quan trọng nhất, cùng với khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, để phát triển đất nước.
Chuyển đổi số hiện không còn là nhiệm vụ riêng của ngành khoa học và công nghệ, mà là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị, các bộ, ngành và địa phương. Trong đó, cấp xã vẫn là nơi gặp nhiều khó khăn khi triển khai, do còn đồng nhất chuyển đổi số với việc mua sắm thiết bị hoặc phần mềm văn phòng.
Để hỗ trợ địa phương, Cục Chuyển đổi số (Bộ KH&CN) đã khảo sát, tổng hợp hơn 1.400 nền tảng số do doanh nghiệp công nghệ Việt Nam phát triển và đã triển khai hiệu quả tại nhiều địa phương, làm cơ sở để các Sở Khoa học và Công nghệ tham khảo, lựa chọn mô hình phù hợp.
Bộ cho biết cũng đang hoàn thiện văn bản Kiến trúc Chính phủ số, dự kiến trình Thủ tướng ban hành trong thời gian tới. Sau khi văn bản được ban hành, các bộ, ngành và địa phương sẽ rà soát, cập nhật khung kiến trúc chính quyền số phù hợp; Bộ sẽ tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật cho các địa phương trong quá trình triển khai.
Cũng tại hội nghị, Bộ KH&CN công bố báo cáo hiện trạng chuyển đổi số cho thấy hạ tầng số tại nhiều cơ quan nhà nước vẫn còn những hạn chế.
Trong hơn 645.000 máy tính được rà soát tại khoảng 18.500 cơ quan, đơn vị trên cả nước, mới có 294.450 máy (45,6%) cài đặt và sử dụng chữ ký số; hơn 350.000 máy còn lại, tương đương 54,4%, chưa cài đặt hoặc chưa từng sử dụng.
Báo cáo cũng cho biết cả nước hiện có 1.818 phần mềm, ứng dụng đang vận hành; 991 trung tâm dữ liệu hoặc phòng máy chủ với gần 11.830 máy chủ vật lý; gần 12.000 phòng họp trực tuyến; 8.742 hệ thống mạng nội bộ và hơn 18.400 máy tính phục vụ người dân tại trung tâm hành chính công cấp xã.
Tuy nhiên, mức độ bảo đảm an toàn thông tin còn thấp khi mới có 57,2% trung tâm dữ liệu, 43% hệ thống hội nghị truyền hình và 35,8% hạ tầng mạng nội bộ được phê duyệt cấp độ an toàn.
Theo Bộ KH&CN, các số liệu này là cơ sở để địa phương xây dựng kế hoạch thực hiện Chiến lược quốc gia về chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030 theo Quyết định 1266 của Thủ tướng. Chiến lược yêu cầu chuyển từ tư duy “có ứng dụng số” sang “quản trị và phát triển dựa trên dữ liệu”, với nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ sản phẩm”.