Cơn khát nhân lực AI ở mức báo động
Thị trường công nghệ Việt Nam đang chứng kiến sự dịch chuyển cấp rút từ chuyển đổi số sang chuyển đổi AI. Ông Vũ Mạnh Cường – Giám đốc Khách hàng Doanh nghiệp Nvidia cho biết quá trình phát triển ứng dụng AI không chỉ diễn ra ở các tập đoàn lớn mà còn mở rộng mạnh mẽ ở khối doanh nghiệp vừa và nhỏ. Nhiều công ty quy mô chỉ khoảng 50 nhân sự đã bắt đầu lên chiến lược dùng AI để tự động hóa phân tích tài liệu và hỗ trợ quyết định đầu tư.
Sự bùng nổ này kéo theo cơn khát nhân lực nghiêm trọng. Thực tế cho thấy, khó khăn lớn nhất của các ngân hàng và công ty viễn thông hiện nay không phải là hạ tầng mà là tuyển dụng nhân sự AI. Nhu cầu cao đến mức nhiều sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội đã được các doanh nghiệp “đặt cọc” ngay từ năm thứ ba.
Vai trò của nhân sự chuyên môn hóa ngày càng được khẳng định khi các chức danh mới như CAIO (Chief AI Officer – Giám đốc trí tuệ nhân tạo) bắt đầu xuất hiện. Ông Nguyễn Đức Long – Giám đốc điều hành Học viện AIUni dẫn chứng trường hợp một tập đoàn công nghệ vừa qua đã bổ nhiệm một nhân sự trẻ từ vị trí Giám đốc Công nghệ sang đảm nhận vai trò Giám đốc Chuyển đổi AI, minh chứng cho việc nhân lực AI đã chuyển từ trạng thái “có cũng được” sang mức độ vô cùng thiết yếu.
Giải bài toán nhân sự bằng đào tạo nội bộ
So với các cường quốc công nghệ như Trung Quốc hay Ấn Độ, Việt Nam hiện chưa có nhiều chuyên gia tầm cỡ đóng vai trò “tổng công trình sư”. Việc giữ chân nhân tài và cạnh tranh với mức đãi ngộ toàn cầu là một thách thức, nhưng theo ông Long, rào cản lớn nhất hiện nay là phải đào tạo ra đội ngũ có năng lực làm việc thực tế trước.
Trong bối cảnh nguồn cung ứng lao động mới không đủ đáp ứng, giải pháp tối ưu được các chuyên gia đề xuất là tái đào tạo nguồn nhân lực hiện có. Ông Cường đánh giá, đối với các đơn vị tham gia chương trình đào tạo chuyên sâu như Chương trình Học viện AI, lợi ích lớn nhất là khả năng phát triển nhân lực ngay tại chỗ thay vì chờ đợi tuyển sinh viên mới ra trường. Việc nâng cấp kiến thức AI cho nhân sự nội bộ mang lại giá trị bền vững cho tổ chức.
Quá trình này cũng đòi hỏi sự đồng thuận từ phía lãnh đạo và nhân viên. Thực tế tư vấn cho thấy nhiều rào cản xuất phát từ tâm lý: có nơi lãnh đạo muốn chuyển đổi nhưng nhân sự lo ngại AI lấy mất việc làm; ngược lại, có nơi nhân sự muốn đổi mới nhưng chủ doanh nghiệp lại chuộng sự bình ổn. Do đó, việc cử đội ngũ kỹ sư, cán bộ tham gia các bài kiểm tra chuẩn hóa năng lực là bước đi nền tảng, giúp giải quyết yếu tố tâm lý và xây dựng một lộ trình ứng dụng AI có kiểm soát, tránh việc tạo ra hàng loạt sản phẩm nhưng vô ích.
