Trung Quốc cam kết bảo vệ tốt hơn lực lượng lao động khổng lồ trong nền kinh tế tự do (gig economy), trong bối cảnh suy thoái kinh tế khiến hàng triệu người phải tìm đến các công việc không chính thức như tài xế công nghệ, nhân viên giao hàng.
Bản kế hoạch 12 điểm, do Quốc vụ viện và Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc ban hành, cam kết tăng cường bảo vệ quyền lợi cho “các nhóm việc làm mới”, hay lao động tự do, trên nhiều phương diện.
Tài liệu kêu gọi thanh toán lương công bằng và đúng hạn, củng cố hệ thống an sinh xã hội, tăng cường bảo vệ người lao động trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, nâng cao tính minh bạch trong cách thuật toán của nền tảng phân bổ đơn hàng, định giá và thiết lập giới hạn thời gian.
Tân Hoa Xã hôm 26/4 đưa tin, giới chức đã đặt mục tiêu chuẩn hóa các hoạt động lao động trên toàn bộ nền kinh tế nền tảng vào năm 2027.
Kinh tế tự do của Trung Quốc đã bùng nổ mạnh mẽ trong những năm gần đây, khi người lao động chuyển sang các công việc linh hoạt giữa lúc thị trường việc làm bất ổn dẫn đến làn sóng sa thải và cắt giảm lương trên diện rộng. Theo Tân Hoa Xã, hiện nước này có khoảng 84 triệu lao động tự do.
Tuy nhiên, các nền tảng công nghệ lớn của nước này đã phải đối mặt với làn sóng khiếu nại về mức lương thấp, thiếu sự bảo vệ và lịch trình làm việc vắt kiệt sức.
“Tỷ lệ chiết khấu của các nền tảng quá cao”, Niu, một tài xế công nghệ chia sẻ. “Nhiều lái xe phải chắt bóp từng đồng chỉ để bù đắp chi phí bảo dưỡng xe”.
Theo Niu, một số nền tảng tính chiết khấu kép – bao gồm một khoản phí cố định và phần trăm cước phí – khiến tài xế có thể chỉ nhận được 5,1 NDT (hơn 19 nghìn đồng) sau khi hoàn thành chuyến đi 3km mà hành khách phải trả 8 NDT.
“Tôi kiếm được khoảng 130 đến 150 NDT khi online 10 giờ mỗi ngày và đó là trước khi trừ chi phí sạc điện và các khoản khác”, tài xế Niu, sống tại Mông Tự cho biết.
Anh cho rằng các nền tảng chưa làm đủ để ngăn chặn các phương tiện không có giấy phép nhận đơn và các khoản tiền thưởng giới thiệu quá hào phóng đã làm bão hòa thêm một thị trường vốn đã chật chội.
Wu, một tài xế ở Hàng Châu, chia sẻ có thể kiếm khoảng 40 NDT mỗi giờ vào những ngày thuận lợi, dù giá của nhiều đơn hàng thấp vô lý. Anh nói thêm rằng các nền tảng thường quá vội vàng phạt tài xế khi xảy ra tranh chấp.
“Không phải mọi khiếu nại đều nên được quyết định theo hướng có lợi cho hành khách. Có những lúc cũng cần xem xét từ góc độ của tài xế”, anh kể, đồng thời cho biết từng bị phạt chỉ vì dừng thêm một trạm theo yêu cầu của khách.
Khung quy định mới của Bắc Kinh tìm cách giải quyết những mất cân bằng này, kêu gọi cải thiện các cơ chế giải quyết tranh chấp và yêu cầu nền tảng xử lý khiếu nại công bằng hơn.
Quy định cũng cam kết giải quyết các cuộc chiến giá cả khốc liệt mà các nền tảng – đặc biệt là dịch vụ giao đồ ăn – đã áp dụng trong những năm gần đây, vốn làm giảm thu nhập của người lao động do đưa ra mức giá quá thấp cho khách hàng.
Mới đây, giới shipper Trung Quốc đã lên mạng xã hội phản đối các bản cập nhật ứng dụng ngăn họ xem điểm đến của đơn hàng cho đến khi chuyển trạng thái sang “trực tuyến”, buộc họ phải nhận đơn trước khi kịp kiểm tra tính hợp lý về tài chính và lộ trình.
(Theo Xinhua, China Daily)
