Varunastra, ngư lôi chống tàu ngầm hạng nặng do Ấn Độ tự phát triển, đang khẳng định vị thế quan trọng trong chương trình tự chủ quốc phòng Atmanirbhar Bharat.
Được thiết kế bởi Phòng thí nghiệm Khoa học và Công nghệ Hải quân (NSTL) thuộc Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng (DRDO) và sản xuất bởi Công ty Cổ phần Động lực Bharat (BDL), Varunastra là loại ngư lôi phóng từ tàu mặt nước, sử dụng công nghệ đẩy điện hoàn toàn, chuyên theo dõi và tiêu diệt tàu ngầm yên tĩnh ở cả vùng nước nông lẫn sâu.
Đây không chỉ là vũ khí thay thế cho các loại ngư lôi nhập khẩu mà còn là nền tảng công nghệ cho các biến thể tiên tiến hơn, giúp Hải quân Ấn Độ nâng cao khả năng chống ngầm trong Ấn Độ Dương.
Về thông số kỹ thuật cốt lõi, ngư lôi Varunastra có chiều dài 7,78 mét, đường kính tiêu chuẩn 533,4 mm, phù hợp với các ống phóng ngư lôi trên tàu khu trục và tàu frigate (tàu hộ vệ, tàu khu trục nhỏ hoặc khinh hạm là một loại tàu chiến nhanh nhẹn, kích cỡ trung bình, chuyên dùng để tuần tra, bảo vệ hạm đội, hộ tống tàu vận tải và chống tàu ngầm).
Phiên bản tập luyện nặng khoảng 1.605 kg, trong khi phiên bản chiến đấu đạt 1.850 kg. Đầu đạn chứa 250 kg chất nổ cao, đủ sức gây tổn hại nghiêm trọng cho tàu ngầm.
Tốc độ hoạt động linh hoạt giữa 27 và 40 knots (49,996 km/h – 74,08 km/h, có nguồn ghi nhận khả năng lên đến 50 knots (92,6 km/h) trong một số điều kiện), tầm hoạt động từ 40 đến 50 km và độ sâu hoạt động rộng từ 8 mét đến 600 mét.
Những con số này cho phép ngư lôi Varunastra tiếp cận mục tiêu ở môi trường đa dạng, từ vùng nước nông ven bờ đến khu vực biển sâu, nơi nhiều tàu ngầm hiện đại thường ẩn náu.
Công nghệ đẩy điện là điểm nổi bật nhất của ngư lôi Varunastra, giúp nó vận hành êm ái và ít để lại dấu vết nhiệt so với các loại ngư lôi dùng động cơ đốt trong.
Hệ thống sử dụng bộ pin Silver Oxide Zinc (AgOZn) dung lượng lớn, cung cấp công suất lên đến nhiều lần 250 kW, kết hợp với hai chân vịt quay ngược chiều (contrarotating propellers).
Thiết kế chân vịt này không chỉ tăng hiệu suất đẩy mà còn giảm đáng kể tiếng ồn dưới nước, giúp ngư lôi Varunastra tiếp cận tàu ngầm yên tĩnh mà không bị phát hiện sớm.
Nhờ đó, ngư lôi Varunastra duy trì tốc độ cao trong thời gian dài mà vẫn giữ lợi thế tàng hình – yếu tố then chốt trong tác chiến chống ngầm hiện đại.
Hệ thống dẫn đường của ngư lôi Varunastra kết hợp nhiều công nghệ tiên tiến để đảm bảo độ chính xác cao ngay cả trong môi trường bị nhiễu mạnh.
Ngư lôi Varunastra sử dụng chế độ dẫn đường bằng sợi quang (fiber optic wire-guided) trong giai đoạn đầu, cho phép người vận hành trên tàu mẹ điều chỉnh đường đi thời gian thực.
Sau khi cắt dây, ngư lôi Varunastra chuyển sang chế độ homing âm thanh chủ động-thụ động (active-passive acoustic homing) với góc nhìn rộng, có khả năng phát hiện và bám đuổi mục tiêu có tiếng ồn thấp.
Hệ thống còn tích hợp hỗ trợ định vị GNSS (hệ thống định vị vệ tinh đa tần) để hỗ trợ thu hồi phiên bản tập luyện và tăng độ chính xác tổng thể.
Nhờ cảm biến mảng conformal array, ngư lôi Varunastra có khả năng quét góc rộng hơn so với nhiều loại ngư lôi thông thường, giúp theo dõi hiệu quả các tàu ngầm di chuyển chậm hoặc đứng yên trong vùng nước nông.
Ngư lôi Varunastra được thiết kế đặc biệt để đối phó với mối đe dọa tàu ngầm trong môi trường phức tạp của Ấn Độ Dương, nơi nước nông ven bờ và địa hình đáy biển đa dạng thường làm giảm hiệu quả của các hệ thống SONAR truyền thống (viết tắt của Sound Navigation and Ranging – định vị và đo khoảng cách bằng âm thanh là công nghệ sử dụng sóng âm thanh, thường là siêu âm, để phát hiện, định vị và xác định hình dạng các vật thể dưới nước).
Khả năng cơ động đa hướng cùng thuật toán dẫn đường tự động tiên tiến cho phép ngư lôi Varunastra thực hiện các đường di chuyển phức tạp để tránh bẫy và tiếp cận mục tiêu từ nhiều góc độ.
Với tỷ lệ nội địa hóa vượt 95%, ngư lôi Varunastra không chỉ giảm phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài mà còn tạo nền tảng công nghệ cho các biến thể mới như Takshak – phiên bản ngư lôi phóng từ tàu ngầm đang trong giai đoạn thử nghiệm.
Sự chuyển giao công nghệ từ ngư lôi Varunastra sang Takshak chứng tỏ hệ thống đẩy điện và homing âm thanh đã được kiểm chứng thực tế qua nhiều lần bắn thử thành công từ năm 2023.
Ngư lôi Varunastra đại diện cho bước tiến quan trọng trong công nghệ vũ khí dưới nước của Ấn Độ, kết hợp giữa tính đơn giản vận hành, hiệu suất cao và khả năng thích ứng với chiến trường hiện đại.
Dù chưa phải là ngư lôi nhanh nhất hay xa nhất thế giới, nhưng sự cân bằng giữa tốc độ, tầm xa, độ sâu và khả năng tàng hình khiến nó trở thành vũ khí lý tưởng cho Hải quân Ấn Độ trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt.
Việc sản xuất hàng loạt bởi BDL và tích hợp trên các tàu chiến hiện đại hứa hẹn sẽ nâng cao đáng kể khả năng răn đe dưới biển của Ấn Độ trong những năm tới.