Tuy nhiên, việc trở về hành tinh quê nhà không đồng nghĩa với việc mọi nguy hiểm đã kết thúc. Những “nhà thám hiểm Mặt Trăng” sẽ phải vượt qua cú hạ cánh đầy rủi ro xuống đại dương cùng hàng loạt tác động sức khỏe kéo dài sau khi rời môi trường vi trọng lực.
“Nhắm mắt lại, gần như không thể đi thẳng”, phi hành gia Andreas Mogensen từng chia sẻ khi nhớ lại các tác dụng phụ sau 200 ngày ngoài không gian trong sứ mệnh SpaceX Crew-7 của NASA phối hợp với SpaceX.
Khoảnh khắc tái nhập nguy hiểm
Phi hành đoàn Artemis II gồm Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và phi hành gia Canada Jeremy Hansen đang tiến đến giai đoạn nguy hiểm nhất: tái nhập khí quyển Trái Đất với tốc độ lên tới 38.000 km/h.
Sự sống còn của họ phụ thuộc vào lớp chắn nhiệt đường kính 5m của tàu vũ trụ Orion, vốn phải chịu nhiệt độ khoảng 2.760°C.
Rủi ro này càng đáng chú ý bởi lớp chắn nhiệt tương tự trên sứ mệnh Artemis I không người lái từng bị hư hại khi trở về.
Điều đó khiến quá trình tái nhập lần này trở thành bài kiểm tra kỹ thuật quan trọng cho các chuyến bay có người lái trong tương lai.
Nếu mọi việc diễn ra suôn sẻ, Orion sẽ hạ xuống bằng dù và đáp xuống biển ngoài khơi San Diego, Thái Bình Dương.
Đây cũng là chuyến bay có người lái bay xa Trái Đất nhất trong lịch sử, vượt hơn 406.773km.
Sau khi tiếp nước, phi hành gia sẽ tắt hệ thống tàu trước khi đội thu hồi tiếp cận. Nhiệm vụ này do Hải quân Mỹ và đội kỹ thuật phối hợp thực hiện.
Một vòng ổn định đặc biệt sẽ được gắn vào Orion để giữ tàu thẳng đứng trong điều kiện sóng biển có thể biến động.
Sau khi mở cửa, các phi hành gia sẽ được nhân viên y tế hải quân kiểm tra sơ bộ. Thợ lặn cứu hộ hỗ trợ họ lên “hiên nổi” bơm hơi, nơi họ mặc áo phục hồi đặc biệt.
Sau đó, họ sẽ được nâng lên trực thăng HSC-23 và đưa đến tàu đổ bộ USS John P. Murtha.
Tại đây, các phi hành gia sẽ trải qua kiểm tra y tế ban đầu trước khi được vận chuyển về Houston. Trong khi đó, tàu Orion được đưa lên boong bằng bến nổi, rồi chuyển bằng xe tải đến Kennedy Space Center để phân tích hậu nhiệm vụ.
Đối mặt hàng loạt vấn đề sức khỏe
Sau sứ mệnh, phi hành gia thường gặp hàng loạt vấn đề sức khỏe do cơ thể phải thích nghi đột ngột từ vi trọng lực sang trọng lực Trái Đất. Sự thay đổi này ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống tiền đình trong tai trong, gây mất thăng bằng.
Các thành viên của Crew-7 từng gặp khó khăn khi thực hiện bài kiểm tra đi thẳng ngay sau khi hạ cánh. Một người mô tả bước đi ban đầu của mình giống như “một điệu nhảy tap dance”.
Họ cảm thấy choáng váng trong hai ngày đầu và cổ mỏi do phải giữ đầu trong môi trường trọng lực trở lại.
Buồn nôn cũng là triệu chứng phổ biến. Một số phi hành gia cho biết chỉ cần cúi xuống là cảm thấy chóng mặt.
Phi hành gia kỳ cựu Don Pettit từng kể lại rằng ông bị buồn nôn nghiêm trọng sau 220 ngày trên Trạm Vũ trụ Quốc tế và thậm chí nôn ngay khi hạ cánh xuống Kazakhstan.
Ngoài ra, các tác động khác bao gồm suy giảm miễn dịch, rối loạn giấc ngủ và vấn đề thị lực. Trong môi trường vi trọng lực, máu dồn lên đầu nhiều hơn, gây áp lực lên dây thần kinh thị giác. Hiện tượng này có thể xuất hiện chỉ sau hai tuần ngoài không gian.
Một trong những hậu quả rõ rệt khác nữa là mất khối lượng cơ và mật độ xương. Sau hai tuần không trọng lực, cơ bắp có thể giảm tới 20%.
Đồng thời, phi hành gia mất khoảng 2% mật độ xương mỗi tháng vì cơ thể không cần chịu tải trọng như trên Trái Đất.
Hiện tượng này giống như xương cá mỏng do cơ thể chúng được nước nâng đỡ. Khi không cần chống lại trọng lực, hệ xương con người cũng suy yếu theo cách tương tự.
Để giảm thiểu tác động, các phi hành gia phải tập luyện nghiêm ngặt. Những người làm việc trên Trạm Vũ trụ Quốc tế thường dành khoảng 2,5 giờ mỗi ngày cho các bài tập như squat (bài tập cho đôi chân và thân dưới), deadlift (kéo tạ từ sàn), kéo xô và đẩy ngực bằng thiết bị tạo lực cản.
Phi hành đoàn Artemis II cũng sử dụng máy tập flywheel – một thiết bị đặc biệt cho phép họ buộc chân vào và kéo dây để tạo lực cản tương tự nâng tạ.
Phi hành gia Jeremy Hansen so sánh thiết bị này như máy chèo thuyền, cho phép tập cardio với tốc độ cao và lực vừa phải.
Dù những ảnh hưởng này có thể đáng lo ngại, tin tốt là cơ thể con người thường phục hồi tương đối nhanh. Trong hầu hết trường hợp, khả năng thăng bằng và thể lực sẽ trở lại bình thường sau vài tháng.
Phi hành gia Nichole Ayers nhận xét: “Thật đáng kinh ngạc khi cơ thể có thể điều chỉnh nhanh như vậy”.
Sự trở về của Artemis II vì thế không chỉ là cột mốc khám phá không gian, mà còn là bài kiểm tra sinh học quan trọng cho những chuyến bay dài ngày trong tương lai, đặc biệt là các sứ mệnh hướng tới Mặt Trăng và sao Hỏa.
(Theo NY Post, Space, LiveScience)
