Trong khi Internet tại nhiều gia đình được cung cấp qua cáp hoặc cáp quang, không phải khu vực nào cũng có hạ tầng kết nối tốc độ cao. Starlink được phát triển nhằm đưa Internet đến các vùng nông thôn, khu vực hẻo lánh, đồng thời cung cấp dịch vụ cho người thường xuyên di chuyển.
Nhờ thuộc SpaceX, Starlink có thể tự phóng các vệ tinh lên quỹ đạo thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào bên thứ ba. Dịch vụ được thiết kế để duy trì kết nối trong một số điều kiện thời tiết có thể ảnh hưởng đến các loại hạ tầng Internet khác, như gió hoặc tuyết.
Dưới đây là những điều có thể bạn chưa biết về dịch vụ Internet vệ tinh này.
Vệ tinh Starlink bay ở độ cao thấp
Trên Trái Đất, vị trí đóng vai trò quan trọng trong bất động sản. Điều tương tự cũng đúng với các vệ tinh trên quỹ đạo.
Các hệ thống Internet vệ tinh truyền thống thường sử dụng vệ tinh địa tĩnh (GEO), hoạt động ở độ cao hơn 35.000 km so với bề mặt Trái Đất. Vệ tinh càng ở xa, vùng phủ sóng càng rộng nhưng tín hiệu cũng mất nhiều thời gian hơn để truyền đi và quay trở lại.
Starlink sử dụng cách tiếp cận khác. Hàng nghìn vệ tinh của hệ thống được đặt trong quỹ đạo Trái Đất tầm thấp (LEO), thường ở độ cao khoảng 550 km.
Khoảng cách ngắn hơn giúp giảm đáng kể độ trễ khi truyền dữ liệu giữa người dùng và vệ tinh. Độ trễ của Starlink có thể ở mức khoảng 25 mili giây, thấp hơn nhiều so với mức trên 600 mili giây thường gặp ở các hệ thống vệ tinh địa tĩnh.
Nhờ đó, Starlink có thể hỗ trợ tốt hơn các hoạt động đòi hỏi độ trễ thấp như xem video trực tuyến, chơi game, gọi video hay các ứng dụng thời gian thực.
Đầu năm 2026, SpaceX công bố kế hoạch hạ quỹ đạo của hơn 4.000 vệ tinh xuống khoảng 480 km. Theo công ty, việc này giúp giảm nguy cơ va chạm và cho phép những vệ tinh hết nhiệm vụ rời quỹ đạo nhanh hơn.
Starlink sử dụng laser để truyền dữ liệu giữa các vệ tinh
Các vệ tinh Starlink thế hệ hiện tại được trang bị ba hệ thống liên kết quang học giữa các vệ tinh (Optical Intersatellite Links – ISL).
Thay vì phải truyền dữ liệu xuống một trạm mặt đất rồi tiếp tục gửi đến nơi khác, các vệ tinh có thể trao đổi dữ liệu trực tiếp với nhau bằng tia laser. Nhờ đó, hàng loạt vệ tinh tạo thành một mạng lưới truyền thông tốc độ cao trên không gian.
Khi một vệ tinh di chuyển ra khỏi phạm vi kết nối, hệ thống có thể tự động chuyển sang vệ tinh lân cận. Công nghệ này giúp Starlink duy trì đường truyền ổn định hơn, đặc biệt khi người dùng ở những khu vực có ít trạm mặt đất.
SpaceX bắt đầu đưa các vệ tinh Starlink tích hợp liên kết laser lên quỹ đạo từ năm 2021.
Tuổi thọ vệ tinh chỉ khoảng 5 năm
Vệ tinh Starlink có tuổi thọ thiết kế khoảng 5 năm, ngắn hơn đáng kể so với nhiều vệ tinh truyền thống có thể hoạt động 15-25 năm.
Đây là một phần trong chiến lược của SpaceX. Thay vì duy trì một thế hệ vệ tinh trong thời gian rất dài, công ty thường xuyên thay thế và nâng cấp chúng bằng công nghệ mới.
Chu kỳ khoảng 5 năm giúp SpaceX cải thiện hiệu năng của toàn bộ mạng lưới mà không phải thay thế toàn bộ hệ thống cùng lúc. Những vệ tinh hết nhiệm vụ cũng được đưa khỏi quỹ đạo nhằm hạn chế rác vũ trụ.
Theo quy định của Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC), các vệ tinh phải được đưa khỏi quỹ đạo trong vòng 5 năm kể từ khi kết thúc nhiệm vụ. SpaceX cho biết tỷ lệ xử lý vệ tinh của họ đạt trên 99%, với nhiều vệ tinh được kiểm soát để rơi xuống các khu vực đại dương.
Giới thiên văn và môi trường lo ngại
Quy mô của Starlink đang tăng rất nhanh. Tính đến tháng 8/2026, SpaceX có hơn 11.000 vệ tinh Starlink trên quỹ đạo.
Đầu năm 2026, công ty cũng nộp đề xuất lên FCC xin phép triển khai tới 100.000 vệ tinh LEO thế hệ thứ ba, bổ sung vào chòm vệ tinh hiện tại. Kế hoạch này vẫn chưa được phê duyệt.
Số lượng vệ tinh ngày càng lớn khiến các nhà thiên văn lo ngại chúng có thể ảnh hưởng đến hoạt động quan sát bầu trời. Khi đi qua trường quan sát của các đài thiên văn, vệ tinh có thể phản xạ ánh sáng Mặt Trời, tạo ra những vệt sáng làm ảnh hưởng đến hình ảnh thu được từ kính thiên văn.
SpaceX đã phối hợp với các nhà thiên văn từ những giai đoạn đầu của Starlink để giảm tác động này. Một số giải pháp được triển khai gồm sử dụng lớp phủ tối màu và vật liệu hạn chế phản xạ ánh sáng. Tuy nhiên, giới khoa học vẫn cho rằng vấn đề chưa được giải quyết hoàn toàn.
Ngoài thiên văn học, tác động môi trường cũng là mối quan tâm. Việc phóng và đưa hàng nghìn vệ tinh trở lại khí quyển có thể tạo ra các chất gây ô nhiễm. Các nghiên cứu cho thấy ô nhiễm ở tầng khí quyển cao từ hoạt động phóng tên lửa và tái nhập khí quyển đã tăng đáng kể từ năm 2020.
Đặc biệt, muội carbon đen do tên lửa thải ra có thể tồn tại nhiều năm ở tầng khí quyển phía trên. Các chuyên gia cho rằng cần tăng cường nghiên cứu và xây dựng quy định quản lý phù hợp để đánh giá đầy đủ tác động lâu dài của hoạt động phóng vệ tinh đối với khí hậu.
Có thể nhìn thấy vệ tinh Starlink bằng mắt thường
Starlink không chỉ xuất hiện trên màn hình của người dùng. Trong điều kiện phù hợp, các vệ tinh của mạng này có thể được quan sát trực tiếp từ mặt đất bằng mắt thường.
Các vệ tinh không tự phát sáng. Chúng được nhìn thấy khi ánh sáng Mặt Trời phản xạ trên bề mặt.
Những vệ tinh Starlink mới được phóng thường dễ quan sát nhất. Khi đó, chúng còn nằm gần nhau, ở độ cao tương đối thấp và có khả năng phản xạ ánh sáng mạnh. Hàng loạt vệ tinh di chuyển thành một dải trên bầu trời thường được gọi là “đoàn tàu vệ tinh”.
Sau khi đạt quỹ đạo hoạt động cuối cùng, vệ tinh vẫn có thể quan sát được nhưng khó hơn.
Thời điểm thuận lợi để tìm Starlink là khoảng một đến hai giờ sau khi Mặt Trời lặn hoặc trước khi Mặt Trời mọc, khi bầu trời tại vị trí quan sát đã tối nhưng vệ tinh ở độ cao vẫn được ánh sáng Mặt Trời chiếu tới.
Vì vậy, nếu bắt gặp một chuỗi ánh sáng di chuyển trên bầu trời đêm, đó có thể không phải sao băng mà là các vệ tinh Starlink đang di chuyển trên quỹ đạo.
(Theo SlashGear)
